Solutions-Marathi Medium-इयत्ता-१० वी-भूगोल-पाठ-२-स्थान-विस्तार-Maharashtra Board

बरोबर

चूक : (भारताच्या मध्यातून कर्कवृत्त जाते)

चूक

बरोबर

चूक : (दक्षिण अटलांटिक, उत्तर अटलांटिक महासागराचा किनारा लाभला आहे.)

चूक

बरोबर

स्वातंत्र्योत्तर काळात भारत आणि ब्राझील या दोन्ही देशांना आर्थिक विकास, सामाजिक असमानता, राजकीय स्थिरता, पर्यावरणीय समस्या, शिक्षण, आरोग्य व सामाजिक न्याय या क्षेत्रातील मोठ्या समस्या भेडसावत होत्या.

स्वातंत्र्योत्तर काळात भारत आणि ब्राझील या देशांना प्रामुख्याने पुढील समस्यांना तोंड द्यावे लागले :

• स्वातंत्र्योत्तर काळात पहिल्या वीस वर्षांत भारताला तीन युद्धांना सामोरे जावे लागले.
• स्वातंत्र्योत्तर काळात दोन्ही देशांना आर्थिक विकासाचा मोठा प्रश्न होता. भारतात विभाजनामुळे औद्योगिक आणि कृषी क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर अडचणी निर्माण झाल्या, तर ब्राझीलमध्ये आर्थिक अस्थिरता आणि औद्योगिकीकरणाची आवश्यकता होती
• स्वातंत्र्योत्तर काळात भारतातील विविध प्रांतांतील लोकांना दुष्काळांनाही सामोरे जावे लागले.
• नव्याने स्वतंत्र झालेल्या दोन्ही देशांना राजकीय स्थैर्य राखण्याचे आव्हान होते. भारतात संस्थानांचे विलीनीकरण, आणि संविधान निर्मिती यांसारखे प्रश्न होते, तर ब्राझीलमध्ये राजकीय अस्थिरता आणि नेतृत्वाचा अभाव जाणवत होता

भारत व ब्राझील या दोन्ही देशांत स्थानासंदर्भातील पुढील बाबी वेगळ्या आहेत :

• भारताचे स्थान पूर्णपणे उत्तर आणि पूर्व गोलार्धांत आहे.
• ब्राझीलचे स्थान उत्तर, दक्षिण व पश्चिम गोलार्धांत आहे,
• भारत आशिया खंडाच्या दक्षिण भागात आहे.
• ब्राझील दक्षिण अमेरिका खंडाच्या उत्तर भागात आहे.

भारत :

• अक्षवृत्तीय विस्तार : मुख्य भूमी : ८°४' उत्तर अक्षवृत्त ते ३७°६' उत्तर अक्षवृत्त. अंदमान व निकोबार या बेटांच्या समूहामधील ६°४५' अक्षावरील 'इंदिरा पॉइंट' हे भारताचे अतिदक्षिण टोक.
• रेखावृत्तीय विस्तार : ६८°७' पूर्व रेखावृत्त ते ९७°२५' पूर्व रेखावृत्त.

ब्राझील :

• अक्षवृत्तीय विस्तार : ५°१५' उत्तर अक्षवृत्त ते ३३°४५' दक्षिण अक्षवृत्त.
• रेखावृत्तीय विस्तार : ३४°४५' पश्चिम रेखावृत्त ते ७३°४८' पश्चिम रेखावृत्त.

भारताचे सर्वांत दक्षिणेकडील टोक इंदिरा पॉईंट नावाने ओळखले जाते.

दक्षिण अमेरिका खंडातील चिली-इक्वेडोर हे दोन देश ब्राझीलच्या सीमेलगत नाहीत.

दोन्ही देशांतील राजवट प्रजासत्ताक प्रकारची आहे.

(i)

(iii)

(iii)

(ii)